Port w Narwiku nie zamarza, chociaż położony jest za kołem podbiegunowym północnym, ponieważ:
A. osłonięty jest od strony morza wysokim falochronem,
B. dociera tam Prąd Zatokowy (Golfsztrom),
C. linia brzegowa jest słabo rozwinięta,
D. występuje tam zjawisko dnia polarnego.
piątek, 20 marca 2009
niedziela, 15 marca 2009
wtorek, 10 marca 2009
piątek, 6 marca 2009
piątek, 27 lutego 2009
Jak napisać esej?
Esej - to rozważania natury filozoficznej, etycznej, estetycznej, w których autor dzieli się z czytelnikiem swoimi refleksjami. Nie ma określonych reguł kompozycyjnych.
PRZYKŁAD ESEJU
Pamiętam z dzieciństwa taki obraz: noc, płonące ognisko odbijające się w falach jeziora, gromada dziewcząt i chłopców w harcerskich mundurkach (jakże wtedy wydawali mi się dorośli!), odblask ognia rozświetlający im oczy i różowiący policzki. W pewnej chwili podniosłam twarz w górę i... aż się zachłysnęłam z zachwytu widząc tuż nad sobą złoty pył gwiazd. Wydawały się takie bliskie, jakby można je było zerwać ręką podobnie jak jabłka z jabłoni. Między nimi skrawki granatowego aksamitu - to było niebo.
Jakiś czas potem ojciec położył mi rękę na ramieniu i powiedział poważnie: „Zapamiętaj, dziś mamy wielki dzień. Jurij Gagarin poleciał w kosmos.” Zbyt mała byłam, aby wtedy skojarzyć tajemniczy „kosmos” z moim ślicznym, złoto-granatowym niebem. Zbyt mała również na to, by zdawać sobie sprawę z całej symboliki słowa „gwiazda”.
A przecież już starożytni Rzymianie mawiali: „per aspera ad astra”, co w dosłownym tłumaczeniu brzmi: „przez ciernie do gwiazd”. Rozpiętość tej metafory wydawała mi się zawsze porażająca: ciernie to coś przyziemnego, gwiazdy - to nieosiągalne piękno. Ileż różnych rzeczy mieści się między nimi! Przyszło mi jednak na myśl, że - zwłaszcza mieszkańcy dużych miast - odgrodziliśmy się od cierni asfaltem i betonem, pielęgnowanymi klombami kwiatów i nawet przypadkiem nie zdarza nam się nadepnąć na kolec czy podrzeć o niego ubranie. Po prostu - nie mamy okazji. Chyba tak samo odgrodziliśmy się od cierpienia w życiu - murem obojętności, pigułkami na poprawę nastroju, na uspokojenie, na podniesienie poziomu energii... Czy nie to jest podstawową przyczyną, dla której straciliśmy z oczu gwiazdy? Wieszcz narodowy pisał: „Kto nie doznał goryczy ni razu/ Ten nie dozna słodyczy w niebie”. A skoro zrezygnowaliśmy z wszelkich trudów i przykrości, to jakże rozpoznamy stan szczęścia?
Z drugiej strony: jako ludzkość sięgnęliśmy do gwiazd w sensie dosłownym. Loty w kosmos stały się czymś zwyczajnym. I okazało się, że gwiazdy są zimne i dalekie, przestrzeń międzygwiezdna to ciemność i pustka; jednym słowem: groza. Czy więc warto wybierać się tam również w tym sensie metaforycznym? Może piękne i szlachetne cele to tylko ułuda naszej wyobraźni? Może ich nie ma - jest tylko pustka i groza nicości?
Jedno wiem na pewno: to nasze, ludzkie spojrzenie nadaje romantyczne znaczenie i odległym gwiazdom, i szlachetnym celom.
PRZYKŁAD ESEJU
Pamiętam z dzieciństwa taki obraz: noc, płonące ognisko odbijające się w falach jeziora, gromada dziewcząt i chłopców w harcerskich mundurkach (jakże wtedy wydawali mi się dorośli!), odblask ognia rozświetlający im oczy i różowiący policzki. W pewnej chwili podniosłam twarz w górę i... aż się zachłysnęłam z zachwytu widząc tuż nad sobą złoty pył gwiazd. Wydawały się takie bliskie, jakby można je było zerwać ręką podobnie jak jabłka z jabłoni. Między nimi skrawki granatowego aksamitu - to było niebo.
Jakiś czas potem ojciec położył mi rękę na ramieniu i powiedział poważnie: „Zapamiętaj, dziś mamy wielki dzień. Jurij Gagarin poleciał w kosmos.” Zbyt mała byłam, aby wtedy skojarzyć tajemniczy „kosmos” z moim ślicznym, złoto-granatowym niebem. Zbyt mała również na to, by zdawać sobie sprawę z całej symboliki słowa „gwiazda”.
A przecież już starożytni Rzymianie mawiali: „per aspera ad astra”, co w dosłownym tłumaczeniu brzmi: „przez ciernie do gwiazd”. Rozpiętość tej metafory wydawała mi się zawsze porażająca: ciernie to coś przyziemnego, gwiazdy - to nieosiągalne piękno. Ileż różnych rzeczy mieści się między nimi! Przyszło mi jednak na myśl, że - zwłaszcza mieszkańcy dużych miast - odgrodziliśmy się od cierni asfaltem i betonem, pielęgnowanymi klombami kwiatów i nawet przypadkiem nie zdarza nam się nadepnąć na kolec czy podrzeć o niego ubranie. Po prostu - nie mamy okazji. Chyba tak samo odgrodziliśmy się od cierpienia w życiu - murem obojętności, pigułkami na poprawę nastroju, na uspokojenie, na podniesienie poziomu energii... Czy nie to jest podstawową przyczyną, dla której straciliśmy z oczu gwiazdy? Wieszcz narodowy pisał: „Kto nie doznał goryczy ni razu/ Ten nie dozna słodyczy w niebie”. A skoro zrezygnowaliśmy z wszelkich trudów i przykrości, to jakże rozpoznamy stan szczęścia?
Z drugiej strony: jako ludzkość sięgnęliśmy do gwiazd w sensie dosłownym. Loty w kosmos stały się czymś zwyczajnym. I okazało się, że gwiazdy są zimne i dalekie, przestrzeń międzygwiezdna to ciemność i pustka; jednym słowem: groza. Czy więc warto wybierać się tam również w tym sensie metaforycznym? Może piękne i szlachetne cele to tylko ułuda naszej wyobraźni? Może ich nie ma - jest tylko pustka i groza nicości?
Jedno wiem na pewno: to nasze, ludzkie spojrzenie nadaje romantyczne znaczenie i odległym gwiazdom, i szlachetnym celom.
piątek, 20 lutego 2009
Jak napisać reportaż?
Reportaż (łac. reportare - donosić, oddać, zawiadamiać) - gatunek literacki z pogranicza publicystyki, literatury faktu i literatury pięknej (przez krytykę zwany przewrotnie "bękartem literatury pięknej i brukowej popołudniówki").
Reportaż wykształcił się w 2. poł. XIX w., co wiązało się z dynamicznym rozwojem prasy w tym czasie. Obejmuje utwory, które stanowią relację z określonych wydarzeń, a których naocznym świadkiem był sam autor. Ze względu na stopień autorskiego zaangażowania reportaż przybrać może formę czysto informacyjną, relacjonującą bądź też przedstawiająco-sceniczną.
Rodzaje reportażu
Ze względu na poruszaną tematykę wyróżnia się różne odmiany gatunkowe:
społeczno-obyczajowy
podróżniczy
sportowy
sądowy
wojenny
popularnonaukowy
Cechy
Gatunek publicystyczno-literacki, przedstawia rzeczywiste zdarzenie i towarzyszące mu okoliczności, autor reportażu opowiada o zdarzeniach, których był świadkiem lub których przebieg zna z relacji świadków, dokumentów lub innych źródeł. Ze względu na tematykę wyróżniamy reportaże: społeczno-obyczajowe, podróżnicze, wojenne, sądowe, polityczne, popularnonaukowe. Ze względu na formę publikacji i związane z nią środki ekspresji mówi się o reportażu literackim, radiowym, telewizyjnym, filmowym i fotoreportażu. W zakresie sposobu prezentacji wydarzeń reportaż powinien cechować się obiektywizmem, rzetelnością i wiernością wobec przedmiotu narracji. Z drugiej strony reportaż jest subiektywny, zawiera ocenę, opinie autora na dany temat (niekiedy jedynie sugestie). Reportaż może zawierać cytaty, wypowiedzi świadków zdarzenia, tematem reportażu może być wszystko, co przykuwa uwagę, ważny jest problem i bohater. Reportaż można pisać w czasie teraźniejszym, co nadaje tempa relacji, wywołuje w czytelniku wrażenie obserwacji opisywanego wydarzenia (relacja unaoczniająca). Mimo iż reportaż opiera się na materiale autentycznym i zasadniczo unika fikcji literackiej, to częstokroć uformowany jest na wzór epickiej fabuły, niekiedy przybierając postać wyrazistej akcji. Wybitni twórcy reportażu, prócz typowego sprawozdania włączają doń różnorodne formy narracyjne: opis, rozbudowaną charakterystykę postaci, poetycką narrację, wspomnienie, a także wywiad, dialog.
Reportaż wykształcił się w 2. poł. XIX w., co wiązało się z dynamicznym rozwojem prasy w tym czasie. Obejmuje utwory, które stanowią relację z określonych wydarzeń, a których naocznym świadkiem był sam autor. Ze względu na stopień autorskiego zaangażowania reportaż przybrać może formę czysto informacyjną, relacjonującą bądź też przedstawiająco-sceniczną.
Rodzaje reportażu
Ze względu na poruszaną tematykę wyróżnia się różne odmiany gatunkowe:
społeczno-obyczajowy
podróżniczy
sportowy
sądowy
wojenny
popularnonaukowy
Cechy
Gatunek publicystyczno-literacki, przedstawia rzeczywiste zdarzenie i towarzyszące mu okoliczności, autor reportażu opowiada o zdarzeniach, których był świadkiem lub których przebieg zna z relacji świadków, dokumentów lub innych źródeł. Ze względu na tematykę wyróżniamy reportaże: społeczno-obyczajowe, podróżnicze, wojenne, sądowe, polityczne, popularnonaukowe. Ze względu na formę publikacji i związane z nią środki ekspresji mówi się o reportażu literackim, radiowym, telewizyjnym, filmowym i fotoreportażu. W zakresie sposobu prezentacji wydarzeń reportaż powinien cechować się obiektywizmem, rzetelnością i wiernością wobec przedmiotu narracji. Z drugiej strony reportaż jest subiektywny, zawiera ocenę, opinie autora na dany temat (niekiedy jedynie sugestie). Reportaż może zawierać cytaty, wypowiedzi świadków zdarzenia, tematem reportażu może być wszystko, co przykuwa uwagę, ważny jest problem i bohater. Reportaż można pisać w czasie teraźniejszym, co nadaje tempa relacji, wywołuje w czytelniku wrażenie obserwacji opisywanego wydarzenia (relacja unaoczniająca). Mimo iż reportaż opiera się na materiale autentycznym i zasadniczo unika fikcji literackiej, to częstokroć uformowany jest na wzór epickiej fabuły, niekiedy przybierając postać wyrazistej akcji. Wybitni twórcy reportażu, prócz typowego sprawozdania włączają doń różnorodne formy narracyjne: opis, rozbudowaną charakterystykę postaci, poetycką narrację, wspomnienie, a także wywiad, dialog.
niedziela, 15 lutego 2009
Jak napisać charakterystykę?
Wyróżnia się kilka rodzajów charakterystyk:
charakterystyka indywidua - przedstawienie jednej postaci; szczególną formą charakterystyki indywidualnej jest autocharakterystyka, w której opisujemy samych siebie,
charakterystyka porównawcza - przedstawienie więcej niż jednej postaci, mające na celu pokazanie różnic i podobieństw między nimi,
charakterystyka zbiorowa - przedstawienie grupy ludzi,
charakterystyka bezpośrednia - cechy postaci nazywane są wprost,
charakterystyka pośrednia - nie nazywa się cech postaci, czytelnik z opisu zachowania bohatera musi wywnioskować, jaki on jest,
charakterystyka zewnętrzna - zajmuje się ukazaniem tego, co widać (wygląd postaci, jej funkcjonowanie w świecie przedstawionym),
charakterystyka wewnętrzna - zajmuje się ukazaniem tego, czego bezpośrednio nie widać (przeżycia psychiczne postaci),
charakterystyka statyczna - charakteryzujemy postać w określonym momencie życia,
charakterystyka dynamiczna - charakteryzowana postać zmienia się (przez jakieś wydarzenie, upływ czasu...).
Budowa charakterystyki:
1. WSTĘP - krótkie przedstawienie postaci:
tutaj podajemy najważniejsze informacje dotyczące charakteryzowanego bohatera, takie jak np.:
imię i nazwisko,
skąd znamy postać?
ile ma lat?
czym się zajmuje?
gdzie mieszka?
jaka jest jego sytuacja rodzinna?
Wyrażenia, które mogą się przydać w tej części:
Bohaterem mojej charakterystyki jest...., Pragnę przedstawić postać..., X jest głównym bohaterem książki..., Chcę przedstawić sylwetkę mojego przyjaciela..., Wśród wielu bohaterów literackich, jakich poznałem, jednym z moich ulubionych jest...,
Był jedynym synem..., Pochodził ze znanej warszawskiej rodziny..., Jako najstarszy syn państwa..., Dorastał w licznej rodzinie..., Dzieciństwo spędzone w ubogiej rodzinie sprawiło, że...
Jego matka była..., a ojciec...,
Urodził się w..., Dzieciństwo spędził w..., Przez całe życie był związany z..., Wychowywał się w...
Edukację zakończył na wiejskiej podstawówce w..., Zdobył solidne wykształcenie w..., Studia na uniwersytecie w ... sprawiły, że...,
Przez całe życie pracował jako..., Zawsze marzył o pracy jako...,
Przykład: Charakterystyka Raskolnikowa (fragment):
Rodion Romanowicz Raskolnikow to główny bohater powieści F. Dostojewskiego "Zbrodnia i kara". 23-letni młodzieniec studiował prawo, jednak z powodu kłopotów finansowych nie może kontynuować nauki. Mieszka w Petersburgu, w wynajmowanym skromnym pokoiku. Nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu matki, Pulcherii Aleksandrowny.
charakterystyka indywidua - przedstawienie jednej postaci; szczególną formą charakterystyki indywidualnej jest autocharakterystyka, w której opisujemy samych siebie,
charakterystyka porównawcza - przedstawienie więcej niż jednej postaci, mające na celu pokazanie różnic i podobieństw między nimi,
charakterystyka zbiorowa - przedstawienie grupy ludzi,
charakterystyka bezpośrednia - cechy postaci nazywane są wprost,
charakterystyka pośrednia - nie nazywa się cech postaci, czytelnik z opisu zachowania bohatera musi wywnioskować, jaki on jest,
charakterystyka zewnętrzna - zajmuje się ukazaniem tego, co widać (wygląd postaci, jej funkcjonowanie w świecie przedstawionym),
charakterystyka wewnętrzna - zajmuje się ukazaniem tego, czego bezpośrednio nie widać (przeżycia psychiczne postaci),
charakterystyka statyczna - charakteryzujemy postać w określonym momencie życia,
charakterystyka dynamiczna - charakteryzowana postać zmienia się (przez jakieś wydarzenie, upływ czasu...).
Budowa charakterystyki:
1. WSTĘP - krótkie przedstawienie postaci:
tutaj podajemy najważniejsze informacje dotyczące charakteryzowanego bohatera, takie jak np.:
imię i nazwisko,
skąd znamy postać?
ile ma lat?
czym się zajmuje?
gdzie mieszka?
jaka jest jego sytuacja rodzinna?
Wyrażenia, które mogą się przydać w tej części:
Bohaterem mojej charakterystyki jest...., Pragnę przedstawić postać..., X jest głównym bohaterem książki..., Chcę przedstawić sylwetkę mojego przyjaciela..., Wśród wielu bohaterów literackich, jakich poznałem, jednym z moich ulubionych jest...,
Był jedynym synem..., Pochodził ze znanej warszawskiej rodziny..., Jako najstarszy syn państwa..., Dorastał w licznej rodzinie..., Dzieciństwo spędzone w ubogiej rodzinie sprawiło, że...
Jego matka była..., a ojciec...,
Urodził się w..., Dzieciństwo spędził w..., Przez całe życie był związany z..., Wychowywał się w...
Edukację zakończył na wiejskiej podstawówce w..., Zdobył solidne wykształcenie w..., Studia na uniwersytecie w ... sprawiły, że...,
Przez całe życie pracował jako..., Zawsze marzył o pracy jako...,
Przykład: Charakterystyka Raskolnikowa (fragment):
Rodion Romanowicz Raskolnikow to główny bohater powieści F. Dostojewskiego "Zbrodnia i kara". 23-letni młodzieniec studiował prawo, jednak z powodu kłopotów finansowych nie może kontynuować nauki. Mieszka w Petersburgu, w wynajmowanym skromnym pokoiku. Nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu matki, Pulcherii Aleksandrowny.
Subskrybuj:
Posty (Atom)
